In de voetsporen van zijn vader beschildert Gerard Dou (1613-1675) in eerste instantie glazen ruiten. Dat verandert als hij in de leer gaat bij Rembrandt in 1628, die hem leert schilderen in olieverf.

Dou is van begin af aan een fijnschilder die werkt op klein formaat, langzaam en precies. Veel andere fijnschilders nemen zijn gedetailleerde stijl als voorbeeld, wat hem de grondlegger van de Leidse fijnschildertraditie maakt. Dou is een expert in het schilderen van licht: omgevingslicht, geconcentreerd zonlicht maar ook kaarslicht. Ook schildert hij materialen in zijn werk enorm levensecht, van koud steen tot warme huid. Dou is de bestbetaalde Nederlandse kunstenaar van zijn generatie en heeft ook internationaal succes. Karel II van Engeland vraagt hem aan zijn hof te komen werken, maar niemand kan Dou overtuigen zijn geliefde Leiden te verlaten.